Het idee: een beleg met twee rollen
Schotten Totten 2 behoudt de kern van het eerste spel van Reiner Knizia: elke beurt leg je één kaart om bij een doel een formatie te bouwen die sterker is dan die ertegenover. Maar de symmetrie is weg. De ene speler is de Aanvaller, de andere de Verdediger, en ze streven niet naar dezelfde overwinning. In plaats van de grensstenen liggen er zeven muurtegels naast elkaar: samen vormen ze de burcht.
De Aanvaller wint door 4 muurtegels te beschadigen, of door twee keer dezelfde te beschadigen. De Verdediger wint door stand te houden tot het einde van de trekstapel: zodra de laatste kaart getrokken is, krijgt de Aanvaller nog één laatste beurt, en heeft hij dan nog niet gewonnen, dan blijft de burcht staan (spelregelboekje, p. 2 en 13).
Ken je het eerste spel al, houd dan de Schotten Totten spelregels bij de hand: de rangorde van de formaties blijft dezelfde, alles eromheen verandert.
Wat er in de doos zit
De doos bevat 60 kaarten in 5 kleuren, met waarden van 0 tot en met 11. Daarnaast zitten er 7 muurtegels in, elk met een onbeschadigde en een beschadigde kant, de 3 ketels kokende olie van de Verdediger, 11 tactiekkaarten voor de variant, twee spelhulpen en twee kartonnen figuren die laten zien wie aanvalt en wie verdedigt (spelregelboekje, p. 3–4).
Onderaan elke tegel staat hoeveel kaarten je aan die tegel moet spelen en welke formaties er tellen. Dat is de grote vernieuwing ten opzichte van het eerste spel.
De voorbereiding
De spelers zitten tegenover elkaar en kiezen wie aanvalt. De Verdediger neemt de drie ketels. Leg de zeven tegels in de volgorde uit het spelregelboekje, met de onbeschadigde kant boven en de voorwaarden naar de Aanvaller gericht. Schud de kaarten; iedereen trekt 6 kaarten (spelregelboekje, p. 5).
Een beurt
De Aanvaller begint, daarna spelen jullie om de beurt. Elke beurt verloopt in dezelfde volgorde (spelregelboekje, p. 6–8):
- Een optionele actie aan het begin van je beurt. De Aanvaller mag zich terugtrekken: hij legt al zijn kaarten af bij de tegels die hij zelf kiest. De Verdediger mag een ketel olie uitgieten: die legt bij één tegel de kaart van de Aanvaller af die het dichtst bij de muur ligt, en de ketel gaat terug in de doos. Hoogstens één ketel per beurt, drie in het hele spel.
- Speel een kaart uit je hand, aan jouw kant, bij één tegel. De waarde van de kaart bepaalt niet waar je ze legt; het enige wat telt is het aantal kaarten dat de tegel vraagt, en dat mag je nooit overschrijden. De kaarten overlappen elkaar in de volgorde waarin ze gespeeld zijn, en die volgorde verander je nooit: zij bepaalt welke kaart een ketel raakt.
- Trek een kaart. Is de laatste kaart getrokken, dan trekt niemand meer: de Aanvaller speelt nog één laatste beurt, daarna eindigt het spel.
Bij het spelen van een kaart geldt de regel van de 0 en de 11: een 0 die tegenover de 11 van dezelfde kleur wordt gespeeld, of een 11 tegenover de 0 van dezelfde kleur, stuurt beide kaarten naar de aflegstapel. Het aantal kaarten dat de tegel vraagt mag je ook dan niet overschrijden, zelfs niet even vóór het afleggen (spelregelboekje, p. 7).
Een muurtegel opeisen
Alleen de Aanvaller eist op, op elk moment van zijn beurt, bij een of meer tegels waar zijn formatie vol is. Heeft de Verdediger daar ook een volle formatie, dan worden de twee vergeleken. Zo niet, dan moet de Aanvaller bewijzen, alleen met de kaarten die al gespeeld of afgelegd zijn, dat geen enkele kaart de Verdediger nog iets beters laat bouwen. Met de 0 en de 11 die kaarten kunnen wegslaan hoeft hij daarbij geen rekening te houden (spelregelboekje, p. 8). Het principe is hetzelfde als bij het veroveren van een grenssteen in het eerste spel, en onze gids Schotten Totten strategie laat zo'n bewijs stap voor stap zien.
Lukt het de Aanvaller, dan draait de tegel naar zijn beschadigde kant en gaan alle kaarten ervoor, aan beide kanten, naar de aflegstapel. Was de tegel al beschadigd, of is het de vierde die valt, dan heeft de Aanvaller gewonnen (spelregelboekje, p. 10).
Wat elke tegel laat tellen
De formaties hebben dezelfde rangorde als in het eerste spel, van sterk naar zwak: Gekleurde rij, Drie gelijke, Kleur, Drie op een rij en Som — alleen tellen ze hier twee, drie of vier kaarten. Het verschil zit in de voorwaarde van de tegel. Een formatie die de tegel niet erkent, is alleen een som, en verliest van elke formatie van de soort die de tegel vraagt, hoe zwak ook. De tabel volgt de legenda van de tegelvoorwaarden op pagina 9 van het spelregelboekje van de uitgever (Franse uitgave).
| Markering onder de tegel | Formaties die tellen |
|---|---|
| lege vakjes (2, 3 of 4) | allemaal |
| vakjes met een + | alleen de som, de hoogste wint |
| vakjes met een − | alleen de som, de laagste wint |
| vakjes met een = | Drie gelijke, dan de som |
| vakjes in de vijf kleuren | Kleur, dan de som |
| vakjes met een trapje | Drie op een rij, dan de som |
Tussen twee formaties van dezelfde soort wint de hoogste som (bij een tegel met een − de laagste), en bij een gelijke som de formatie die als eerste vol was. Het spelregelboekje toont twee uitersten. Bij de onbeschadigde poort zijn twee opeenvolgende kaarten van één kleur met samen 21 niet te verslaan. Bij de beschadigde poort is een rij van vier kaarten niet meer waard dan haar totaal, en wint het laagste totaal (spelregelboekje, p. 11).
De tactische variant
Schud de 11 tactiekkaarten tot een tweede trekstapel; iedereen begint met 7 kaarten in zijn hand. Elke keer dat je trekt, kies je van welke stapel. Je mag nooit meer dan één tactiekkaart meer gespeeld hebben dan je tegenstander (spelregelboekje, p. 14).
Vier ervan zijn elitetroepen, die je speelt als gewone kaarten: twee Jokers, de Spion (een 10 in de kleur van je keuze) en de Schilddrager (een joker met waarde 1, 2 of 3). Je kiest hun kleur, en behalve bij de Spion hun waarde, wanneer de Aanvaller opeist. De andere zeven zijn acties die je buiten het speelveld legt: Herschikking, Rekrutering, Desertie, Verraad, Explosie, Steun en Ruil (spelregelboekje, p. 15–16). Om ze te vergelijken met die van het eerste spel, lees onze gids Schotten Totten tactiek.
Welk spel kies je?
Het eerste spel is een symmetrisch duel, het tweede een beleg waarin elke kant zijn eigen spel speelt. Wil je de twee afwegen, lees dan onze vergelijking Schotten Totten of Schotten Totten 2. Deze site biedt Schotten Totten 2 nog niet online aan: het gratis spel tegen de computer is het originele Schotten Totten.
Kort samengevat
- De twee kanten spelen een ander spel: de Aanvaller wint door 4 muurtegels te beschadigen of twee keer dezelfde, de Verdediger door stand te houden tot de trekstapel op is.
- Alleen de Aanvaller eist een muurtegel op, op elk moment van zijn beurt, en alleen waar zijn formatie vol is.
- Elke tegel bepaalt zelf hoeveel kaarten erbij horen en welke formaties tellen; een formatie die de tegel niet erkent, is niet meer waard dan haar som.
- Een 0 tegenover de 11 van dezelfde kleur, of andersom, stuurt beide kaarten naar de aflegstapel.
- De Verdediger heeft drie ketels olie, hoogstens één per beurt; de Aanvaller kan zich terugtrekken bij de tegels die hij kiest.
Veelgestelde vragen
Hoeveel tactiekkaarten zitten er in Schotten Totten 2?
Elf, volgens het overzicht van de onderdelen in het spelregelboekje: twee Jokers, de Spion, de Schilddrager en zeven actiekaarten. Je speelt ermee alleen in de tactische variant, waarin iedereen begint met 7 kaarten in zijn hand in plaats van 6.
Kan de Verdediger een muurtegel opeisen?
Nee. Alleen de Aanvaller eist op. De Verdediger wint op een andere manier — door de Aanvaller van de overwinning af te houden tot de trekstapel leeg is en de Aanvaller zijn laatste beurt heeft gespeeld.
Wat gebeurt er als een muurtegel beschadigd raakt?
De tegel draait naar zijn beschadigde kant en alle kaarten ervoor, aan beide kanten, gaan naar de aflegstapel. Daarna kun je er nieuwe formaties bouwen, volgens de voorwaarde op de beschadigde kant. Wint de Aanvaller daar nog een keer, dan wint hij het spel.
Moet je twee potjes spelen?
Het spelregelboekje raadt het aan: speel twee keer en wissel van rol. Wint ieder één keer, dan beslist bij twee overwinningen als Aanvaller wie de meeste kaarten in de trekstapel overhield, en bij twee overwinningen als Verdediger wie samen de meeste onbeschadigde tegels en ongebruikte ketels had. Is het dan nog gelijk, speel dan opnieuw.